Πέμπτη 31 Μαΐου 2012

O Έλληνας που έμαθε τους Ιάπωνες να τρώνε λάδι και φέτα!




Στο μακρινό Μικότο της Ιαπωνίας, ο κ. Θανάσης 
Φραγκής παρουσιάζει τα ελληνικά προϊόντα - ελιές, γιαούρτι, τυριά και βεβαίως κρασιά - σε μια εποχή που η Αθήνα έχει καταστήσει ως γκουρμέ το σούσι.


Η επιχείρησή του έχει την επωνυμία Nostimia.com και εισάγει το 80% των ελληνικών τυποποιημένων επώνυμων προϊόντων στην Ιαπωνία, τα οποία διαθέτει σε καταστήματα λιανικής, ξενοδοχεία, εστιατόρια, αλλά και μέσω Διαδικτύου.


Ο Θανάσης Φραγκής ίδρυσε την εταιρεία Νοστιμιά το 2001, με σκοπό την εισαγωγή ελληνικών παραδοσιακών και βιολογικών τροφίμων και κρασιών. Εδρα της η πόλη Μικότο σε απόσταση 130 χλμ. από τη Φουκουσίμα. Εκεί ρίζωσε ο Ελληνας από την Κύμη ο οποίος μυεί τους Ιάπωνες στις ελληνικές γεύσεις. Από την Εύβοια βρέθηκε στην Αγγλία όπου γνώρισε τη Ιαπωνέζα γυναίκα του. Τελικά αποφάσισαν να ζήσουν στην Απω Ανατολή, στη γη του Ανατέλλοντος Ηλίου.


Ο τζίρος του αυξάνεται κάθε χρόνο κατά 20%, χωρίς την αιγίδα κάποιου ελληνικού δημόσιου οργανισμού. «Oτι και αν κάνουμε, το κάνουμε μόνοι μας χωρίς καμιά βοήθεια από την Ελλάδα. Δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική προσπάθεια από την Ελλάδα για την προώθηση και τη διαφήμιση της επιχειρήσης μας». Αυτό είναι και το μόνο παράπονο του κ. Φραγκή από την πατρίδα.

Ο ίδιος πάντως δεν παραλείπει να μετέχει σε εκδηλώσεις προώθησης του ελληνικών γεύσεων όπως στην έκθεση FOODEX, τη μεγαλύτερη έκθεση τροφίμων και ποτών στην περιοχή του Ειρηνικού. Όπως λέει ο κ. Φραγκής στο παρελθόν, την περίοδο της ακμής της ιαπωνικής οικονομίας, είχαν γίνει κάποιες προσπάθειες για την εισαγωγή ελληνικών προϊόντων, κυρίως με ιδιωτική ετικέτα των εισαγωγέων. 




(Πηγή: tsekouratoi.blogspot.gr)

Τετάρτη 30 Μαΐου 2012

TATTOO: Όλο το σώμα ένας καμβάς (μέρος 2ο)



Το τατουάζ διαδόθηκε ευρέως στην Ευρώπη στο τέρμα του 19ου αιώνα. Εκείνα τα χρόνια οι αρχέγονες τελετουργίες είχαν αρχίσει να γίνονται καλλιτεχνικό στοιχείο του δυτικού πολιτισμού. Πολλοί ήταν αυτοί που υποστήριζαν ότι όταν τρυπάς το δέρμα σου ¨Μπαίνει το χρώμα και βγαίνει μία μαγεία”, μία μαγεία που διαρκεί αιώνια. Πρόκειται για κάτι βαθύ και ριζικό, κάτι από το οποίο δεν μπορείς να απαλλαχθείς εύκολα. Γι' αυτό και το μεγαλύτερο ρίσκο που παίρνει κανείς κάνοντας τατουάζ είναι το ενδεχόμενο να το μετανιώσει. 


Το 1933 ο Νίκος Καββαδίας έγραψε το ποίημα “William George Allum” (ίσως είναι και το πιο όμορφο ποίημα που έχει γραφτεί για το τατουάζ). Μιλάει για έναν ερωτευμένο θερμαστή που τρίβει το στήθος του για να διώξει από πάνω του την άπιστη γυναίκα που είχε ερωτευτεί αλλά τελικά κατάλαβε πως “του Ανάμ τα στίγματα δεν βγαίνουνε ποτές”. 




William George Allum  


Εγνώρισα κάποια φορά σ' ένα καράβι ξένο 
έναν πολύ παράξενον Εγγλέζο θερμαστή 
όπου δε μίλαγε ποτέ κι ούτε ποτέ είχε φίλους 
και μόνο πάντα εκάπνιζε μια πίπα σκαλιστή. 


Όλοι έλεγαν μια θλιβερή πως είχε ιστορία 
κι όσοι είχανε στο στόκολο με δαύτον εργαστεί 
έλεγαν ότι κάποτες, απ' το λαιμό ως τα νύχια, 
είχε σε κάποιο μακρινό τόπο στιγματιστεί. 


Είχε στα μπράτσα του σταυρούς, σπαθιά ζωγραφισμένα, 
μια μπαλαρίνα στην κοιλιά, που εχόρευε γυμνή 
κι απά στο μέρος της καρδιάς στιγματισμένην είχε 
με στίγματ' ανεξάλειπτα μιαν άγρια καλλονή... 


Κι έλεγαν ότι τη γυναίκα αυτή είχε αγαπήσει 
μ' άγριαν αγάπη, ακράτητη, βαθιά κι αληθινή· 
κι αυτή πως τον απάτησε με κάποιο ναύτη Αράπη 
γιατί ήτανε μια αναίσθητη γυναίκα και κοινή. 


Τότε προσπάθησεν αυτός να διώξει από το νου του 
την ξωτική που αγάπησε, τόσο βαθιά, ομορφιά 
κι από κοντά του εξάλειψεν ό,τι δικό της είχε, 
έμεινεν όμως στης καρδιάς τη θέση η ζωγραφιά. 


Πολλές φορές στα σκοτεινά τον είδανε τα βράδια 
με βότανα το στήθος του να τρίβει, οι θερμαστές... 
Του κάκου· γνώριζεν αυτός - καθώς το ξέρουμ' όλοι - 
ότι του Αννάμ τα στίγματα δε βγαίνουνε ποτές... 


Κάποια βραδιά ως περνούσαμε από το Bay of Bisky, 
μ' ένα μικρό τον βρήκανε στα στήθια του σπαθί. 
Ο πλοίαρχος είπε: "θέλησε το στίγμα του να σβήσει" 
και διάταξε στη θάλασσα την κρύα να κηδευθεί. 






Όταν το 1891 ο Σάμιουελ Ο' Ράιλυ κατασκεύασε την πρώτη ηλεκτρική μηχανή για τη χάραξη τατουάζ βασισμένη στο ηλεκτρικό εργαλείο του Τόμας Έντισον που τρυπούσε χαρτί με μία βελόνα, κανείς δεν φανταζόταν την απήχηση που θα είχε σήμερα αλλά και τους κινδύνους που κρύβει. Αυτοσχέδια μηχανάκια τατουάζ χρησιμοποιούνται από μη έμπειρους “καλλιτέχνες” και μπορούν να γίνουν αιτία για τη μετάδοση ηπατίτιδας, συνδρόμου τοξικού σοκ, ακόμη και AIDS όταν οι βελόνες δεν αποστειρώνονται σωστά. Ακόμη, υπάρχει ο κίνδυνος να παρουσιαστούν αλλεργίες και μολύνσεις σε περίπτωση που τα χρώματα δεν είναι κατάλληλα ελεγμένα. 


Αυτό που κάνει το μηχάνημα για τα τατουάζ είναι να κινεί μία βελόνα πάνω-κάτω με ρυθμό αρκετών εκατοντάδων δονήσεων ανά λεπτό διεισδύοντας στο δέρμα σε βάθος ενός χιλιοστού περίπου. Αυτό που ουσιαστικά βλέπουμε στο τατουάζ είναι το μελάνι, που μένει στην επιδερμίδα μετά την όλη διαδικασία. Ωστόσο πολλές από αυτές τις βαφές που χρησιμοποιούνται προορίζονται για βαφή μετάλλων και όχι για του ανθρώπινου δέρματος. 


Από την άλλη η αφαίρεση του τατουάζ είναι μία εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, αλλά υπάρχει πάντα και ο κίνδυνος να μείνουν σημάδια. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια η αφαίρεση ενός τατουάζ συνοδευόταν από πολλές επίπονες επεμβάσεις που άφηναν ουλές. Τα λέιζερ, τα οποία άρχισαν να χρησιμοποιούνται στις αρχές της δεκαετίας του1980, έδωσαν μία λύση αφού έχουν ελάχιστες παρενέργειες. 


Πέρα από τους κινδύνους και τις παρενέργειες που υπάρχουν το τατουάζ προσελκύει καθημερινά όλο και περισσότερο κόσμο. Ίσως η γοητεία του είναι το γεγονός ότι κρατάει για πάντα. Γι' αυτό και για τους πραγματικούς λάτρεις του τατουάζ, το χτύπημα αποτελεί φιλοσοφία και στάση ζωής. 


Το βέβαιο είναι ότι το τατουάζ αποτελεί ένα σύμβολο του νέου κόσμου. Η σάρκα πλέον αποκαλύπτει την εικόνα: σύμβολα, δράκοι, λουλούδια, νεράιδες, γοργόνες, καρδιές, αετοί, ήλιοι, σπαθιά, πουλιά, μυθικά και ιστορικά πρόσωπα στολίζουν τα χέρια, τα πόδια, τους ώμους, τις πλάτες, τις κοιλιές και οποιοδήποτε άλλο σημείο του ανθρωπίνου σώματος. Βέβαια οι τάσεις στη μεταμόρφωση του σώματος εδώ και λίγα χρόνια έχουν φτάσει σε όρια που σοκάρουν. Ορισμένοι λάτρεις των tattoo είναι αποφασισμένοι να ακολουθούν παραμορφωτικές διαδικασίες που  καποιες φορές αγγίζουν τα όρια του μαζοχισμού. 


Όσα χρόνια και να περάσουν, το ερώτημα  παραμένει ζωντανό και θα παραμείνει όσο υπάρχει η ψυχολογία. Άραγε γιατί επιθυμούμε να αλλάξουμε το σώμα μας, να το στιγματίσουμε και να το εικονογραφήσουμε; Μήπως αναζητούμε την ομορφιά και τη νεότητα ή την ταυτότητά μας; Ή μήπως επιθυμούμε να αποτυπώσουμε την ψυχή μας σε εικόνα;  Πάντως αν ισχύει αυτό, τότε το τατουάζ είναι μία ανθρώπινη τέχνη, που εκφράζει, όπως και κάθε άλλη τέχνη άλλωστε την αιώνια ανθρώπινη περιπέτεια.  

Κυριακή 27 Μαΐου 2012

ΤATTOO: Όλο το σώμα, ένας καμβάς (μέρος πρώτο)






Δεν είναι και πολύ εύκολο να αναζητήσει κανείς σε βάθος την ιστορία του τατουάζ, αφού η ρίζες του ξεκινούν από την προϊστορία. Tattoo ή τατουάζ στην πολυνησιακή διάλεκτο σημαίνει σχέδιο ή σχήμα προστασίας και είναι τέχνη που ξεκίνησε κάπου στην τρίτη χιλιετία προ Χριστού στην Αίγυπτο με μαύρες και μπλε εγχαράξεις σε μούμιες γυναικών.  Αναφορές για τα τατουάζ υπάρχουν και σε κινέζικα κείμενα του 300 π.Χ., ενώ την ίδια εποχή στην Ιαπωνία άνδρες και γυναίκες κοσμούσαν τα σώματά τους με δράκους και φίδια για να ξορκίσουν τους φόβους τους. Η πρώτη γνωριμία την δυτικών συνοικιών με το τατουάζ έγινε το 1691 όταν οι εξερευνητές από την Πολυνησία και τα νησιά του Ειρηνικού έφεραν μαζί τους αυτά τα παράξενα σχέδια τα ο οποία οι άνθρωποι εκείνων των πολιτισμών χάραζαν στο δέρμα τους. 


Στους αρχαίους πολιτισμούς το μαρκάρισμα του σώματος αποτελούσε την ένταξη σε μια ομάδα με κοινές μνήμες και κοινή πίστη. Αυτός ήταν και ο λόγος που συνοδευόταν με τελετουργίες μύησης . Σήμερα η λειτουργία των τατουάζ είναι πιο απλουστευμένη. Η ύπαρξή τους παραπέμπει στην έκφραση του ερωτισμού, της βίας ή κάποιας στάσης ζωής. Ωστόσο το μείζον παραμένει η ψυχολογική διάσταση όπως την όρισε ο Γιουνκ: Το  τατουάζ προβάλλει ως ένα σύμβολο μεταμόρφωσης την ανάγκη του ανθρώπου να προεκτείνει την ψυχή του μεταβάλλοντας την εικόνα του σώματός του.


Από τα χρόνια της Αναγέννησης και μετά το τατουάζ άρχισε να γίνεται σύμβολο της ελίτ. Σχέδια κοσμούσαν τα σώματα το σώμα του βασιλιά Όσκαρ της Σουηδίας , του Μέγα Δούκα Αλεξίου της Ρωσίας, ακόμη και της μητέρας του Ουίνστον Τσώρτσιλ. Το τατουάζ περνάει στην ευρεία χρήση λίγο μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Από τους Αμερικανούς πεζοναύτες μέχρι τους χίπις της δεκαετίας του '60  και του '70 γίνεται κόσμημα λατρείας για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους. 


Σήμερα το τατουάζ έχει έρθει και πάλι στο προσκήνιο. Όλα δείχνουν πως η γενιά του '90 και κυρίως του 2000 έχει βρει έναν ακόμη τρόπο για να ενισχύσει και να δείξει αυτά του της αρέσει αλλά και αυτά που αισθάνεται. Τα τελευταία χρόνια το τατουάζ έχει αρχίσει να γίνεται δημοφιλές και στην Ελλάδα. Όπως λένε οι  tattoο artists, άνθρωποι όλων των ηλικιών ζητούν να κάνουν όχι μόνο ένα, αλλά και δύο ή τρία τατουάζ με ολοένα και πιο περίεργα σχέδια. Η τιμή αρχίζει από 50 ευρώ, αλλά μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 3.000 ευρώ ανάλογα με το σχέδιο και τη δυσκολία του. 


Ο Γάλλος κοινωνιολόγος Νταβίντ λε Μρεττόν δίνει δύο εξηγήσεις για το  φαινόμενο αυτό: “ Οι παρεμβάσεις αυτές είναι ένα είδος κριτικού λόγου. Με τις μετατροπές του σώματος , οι άνθρωποι και κυρίως οι καλλιτέχνες θέλουν να περιγράψουν τον κόσμο με διαφορετικό τρόπο επιχειρώντας μία ανάλυση των κοινωνικών, πολιτισμικών ή πολιτικών τελετουργιών.”


Με το πέρασμα των χρόνων το τατουάζ άρχισε να θεωρείται μορφή τέχνης από πολλούς. Στις μέρες μας αποτελεί ένα είδος μόδας που εξαπλώνεται ολοένα και περισσότερο, αποκτώντας συνεχώς πιο πολλούς φανατικούς. 


Το τατουάζ λοιπόν είτε ως πανάρχαιο τελετουργικό είτε ως σύμβολο του new age είναι  σίγουρο πως αποτελεί κάτι παραπάνω από κόσμημα. Είναι μέρος του σώματος, άρα και προέκταση της ψυχής. 

Δευτέρα 21 Μαΐου 2012

Σπουδές ή δουλειά;; (Μέρος δεύτερο)








Μια φορά κι έναν καιρό ήταν η Ερμίνα. Η Ερμίνα μέχρι πρόσφατα ήταν η τυχερή της ιστορίας αφού  σπούδαζε στο Εδιμβούργο, μακριά από τη δυσάρεστη πραγματικότητα των ελληνικών πανεπιστημίων, πάντα βέβαια με τη χορηγία της οικογένειάς της. Ωστόσο, οι σπουδές της πήραν την κάτω βόλτα όταν το εισόδημα των γονιών της μειώθηκε σημαντικά. Ήθελε ακόμη ενάμιση χρόνο για να τελειώσει, όταν μάζεψε τα πράγματά της και επέστρεψε στην Ελλάδα, λέγοντας ψέματα στους γονείς της ότι ήρθε για διακοπές. Γνωρίζοντας πολύ καλά η Ερμίνα ότι οι γονείς της ζορίζονταν πολύ προκειμένου να της στέλνουν χρήματα, αφού η επιχείρηση του πατέρα της έκλεισε, αποφάσισε να επιστρέψει την Ελλάδα για να δουλέψει. “Όταν τους ανακοίνωσα ότι δεν θα ξαναγυρνούσα στη σχολή είχαμε δράματα, αλλά δεν γινόταν αλλιώς (...) Δεν μπορείς να συνεχίσεις τη ζωή σου σαν να μην τρέχει τίποτα όταν ξέρεις ότι η μητέρα σου μετράει και το τελευταίο ευρώ που θα χαλάσει στο σουπερμάρκετ. Εγώ τουλάχιστον δεν μπορώ.”  


Πίσω στην ελληνική πραγματικότητα τώρα, το γεγονός ότι υπάρχουν κάποιοι καθηγητές που δεν γυρνούν την πλάτη στους φοιτητές τους και προσπαθούν να βοηθήσουν όπως μπορούν είναι ενθαρρυντικό. Επίσης έχουν ευαισθητοποιηθεί και κάποιες ομάδες φοιτητών που επιθυμούν να βοηθήσουν τους συναδέλφους τους έτσι ώστε να μην χρειαστεί να διακόψουν τις σπουδές τους. Ένα παράδειγμα αποτελεί π περίπτωση μίας φοιτήτριας σε ΤΕΙ των Χανιών, η οποία αφού έκανε έκκληση για βοήθεια, καθώς δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει στα έξοδα, είδε τους συμφοιτητές της να διαμαρτύρονται με όλα τους τα μέσα για να γίνει γνωστή η υπόθεση της συμφοιτήτριας τους. 
Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί και η ομάδα “Πρωτοβουλία αλληλεγγύης και συνεργασίας” που δημιουργήθηκε από φοιτητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης”. Στόχος τη ομάδας είναι η στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων φοιτητών βοηθώντας τους στα θέμα της στέγασης (με την εύρεση συγκατοίκων) αλλά και της σίτισης. Το μότο της ομάδας είναι: “Μαζί, γιατί μπορούμε καλύτερα”. 


Σε έναν ιδανικό κόσμο, ο κόπος που κάνει κάποιος για να περάσει στη σχολή που ήθελε θα έπρεπε ταυτόχρονα να ανταμείβεται με πολλές διευκολύνσεις. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. 
Πλέον η συγκατοίκηση και οι part time δουλειές είναι οι πιο γνωστές λύσεις για τους φοιτητές με οικονομικά προβλήματα, αν και δεν νομίζω ότι μπορούν να λύσουν τελείως το πρόβλημα.


Μπόρα είναι. Ας ελπίσουμε ότι θα περάσει γρήγορα.


Τέλος. 









Σάββατο 19 Μαΐου 2012

Σπουδές ή δουλειά;; (Μέρος πρώτο)





 Μια φορά κι έναν καιρό (στις παλιές ασπρόμαυρες ταινίες) ήταν ένας φτωχός αλλά άξιος ήρωας που σπούδαζε ιατρική ενώ ταυτόχρονα δούλευε το πρωί ως οικοδόμος και το βράδυ ως μπουζουκτσής. Η ταινία ευτυχώς είχε happy end αφού τον ήρωά μας τον περίμενε δόξα και πτυχίο, χωρίς να χρειαστεί να αναβάλλει τις σπουδές του. Ένα τέτοιο σενάριο μου θυμίζει και η σημερινή πραγματικότητα αφού δεν είναι λίγοι οι φοιτητές, οι οποίοι λόγω της οικονομικής κρίσης αναγκάζονται να πατήσουν pause στις σπουδές τους και να δουλέψουν προκειμένου να συνεισφέρουν λίγο στα έσοδα των οικογενειών τους. Το ερώτημα είναι: Υπάρχει άραγε για αυτούς τους φοιτητές happy end ή οι περισσότεροι από αυτούς δεν θα καταφέρουν να τελειώσουν τις σπουδές τους;


Όσον αφορά την ελληνική δημόσια εκπαίδευση, τα δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για αμφιθέατρα τα οποία μέρα με τη μέρα αδειάζουν όλο και περισσότερο, πυκνώνουν συνεχώς. Μήπως τελικά η κρίση μας γύρισε πολλά χρόνια πίσω; Ξαφνικά η ανώτερη εκπαίδευση παύει να αποτελεί αυτονόητη συνέχεια του λυκείου και οι σπουδές αρχίζουν να μοιάζουν για πολλούς πολυτέλεια. Για τις γιαγιάδες μας και τους παππούδες μας που είχαν τελειώσει μόνο δημοτικό (ή άντε κι ένα γυμνάσιο στην καλύτερη περίπτωση) και έπιαναν δουλειά από τα 13 τους, η συνέχιση των σπουδών αποτελούσε γι' αυτούς μία επιλογή που απλώς μπορούσες να μην κάνεις. 


Τότε βέβαια τα πράγματα ήταν τελείως διαφορετικά.  Τα σημερινά παιδιά  έχουν μεγαλώσει με την ιδέα του πτυχίου ως την μικρότερη απαίτηση για την επαγγελματική τους εξέλιξη και ξαφνικά έρχονται αντιμέτωποι με ένα τεράστιο  δίλημμα: “σπουδές ή δουλειά;”. 


Επιπλέον αν για κάποιους γονείς είναι δύσκολο να συντηρούν το σπίτι τους όπως συνήθιζαν παλιά, το να συντηρούν δύο σπίτια είναι ακατόρθωτο. Έτσι οι φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από το πατρικό τους είναι και αυτοί που αντιμετωπίζουν και τις μεγαλύτερες δυσκολίες με τους μισθούς των γονιών τους (όσων δεν έχουν απολυθεί) να μειώνονται συνεχώς. Κάποιοι πανεπιστημιακοί καθηγητές μάλιστα έχουν αναφέρει πως: “Κάποιοι φοιτητές πλέον δεν εμφανίζονται καθόλου στα μαθήματα, παρά μόνο στην εξεταστική. Οι εργαζόμενοι φοιτητές συνεχώς πληθαίνουν, ενώ αρκετοί έχουν επιστρέψει στο πατρικό τους.” 


Το μέλλον θα δείξει αν οι ήρωες αυτής της ταινίας  στο τέλος θα πάρουν το πτυχίο τους και θα εργαστούν στον τομέα που σπούδασαν ή αν δεν θα καταφέρουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. 


Συνεχίζεται...

Πέμπτη 17 Μαΐου 2012

Ο πρώτος Αγανακτισμένος



"Οι άνθρωποι που είναι αρκετά τρελοί ώστε να πιστέυουν ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο είναι και αυτοί πού το καταφέρνουν"






Θυμάμαι πέρυσι τέτοια εποχή κάθε μέρα η Πλατεία Συντάγματος ήταν γεμάτη από κόσμο. Κάθε μέρα μαζεύονταν εκεί χιλιάδες άτομα για να διαμαρτυρηθούν για όλα όσο συνέβαιναν στην πολιτική. Το ίδιο γινόταν και σε πολλές άλλες πόλεις της Ελλάδας. Ήταν τότε που πρωτοξεκίνησε στη χώρα μας το κίνημα των "Αγανακτισμένων". Ποιος ξέρει; ίσως αν η η κατάσταση δεν βελτιωθεί σύντομα, ο κόσμος να ξαναπροσπαθήσει να εκφράσει για άλλη μια φορά την αγανάκτηση του με τον ίδιο τρόπο. Ίσως η Πλατεία Συντάγματος και ο Λευκός Πύργος σύντομα να ξαναγεμίσουν με κόσμο και σκηνές. 


Πριν από λίγα χρόνια όποιος περνούσε από το κέντρο της Αθήνας στους δρόμους γύρω από την πλατεία Συντάγματος τον έβλεπε.


Ήταν τότε που η Ελλάδα ευημερούσε, πριν την οικονομική κρίση, πριν τα δύο Μνημόνια και πριν τους Αγανακτισμένους. Τότε αυτός ο συμπαθέστατος κύριος τριγυρνούσε στους δρόμους της Αθήνας με τη ντουντούκα του και αγόρευε για μία κοινωνική επανάσταση. Εξαγριωμένος με την κοινωνική και την πολιτική κατάσταση καλούσε το λαό να ξυπνήσει και να πάρει την κατάσταση στα χέρια του. Φυσικά τότε όλοι τον αγνοούσαν και τον περνούσαν για τρελό.


Σήμερα όμως επιτέλους δικαιώθηκε. 'Ισως τελικά και να μην ήταν και τόσο τρελός.









Δευτέρα 14 Μαΐου 2012

10 στρατηγικές τηλεοπτικής χειραγώγησης






Σήμερα χαζεύοντας στο Internet έτυχε να βρω μια ανοιχτή ψηφοφορία με τίτλο: “Ποιο κανάλι θεωρείται ότι κάνει μεγάλη προπαγάνδα;” Μέχρι στιγμής έχουν συμμετάσχει στην ψηφοφορία πάνω από 30.000 άτομα και η κατάταξη είναι:


MEGA: 60,28%
ΣΚΑΪ: 13,65%
Όλα: 10,06%
ΑΝΤ1: 3,78%
ALPHA: 3,24%
KONTRA: 2,12%
STAR: 1,34%
EXTRA3: 0,83%
Κανένα: 0,33%


Βλέποντας την ψηφοφορία θυμήθηκα ένα κείμενο που είχε γράψει ο μεγάλος γλωσσολόγος Noam Chomsk, το οποίο κυκλοφορεί μαζικά από την αρχή του καλοκαιριού του 2010. Πρόκειται για μία λίστα με τις 10 κυριότερες στρατηγικές χειραγώγησης από τα ΜΜΕ. Το τρομακτικό της υπόθεσης είναι ότι κάποια από αυτά που ακολουθούν θυμίζουν καταστάσεις που συμβαίνουν στην Ελλάδα εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες.  




10 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΖΩΝ 


1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ


Το θεμελιώδες στοιχείο τού κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική τής απόσπασης τής προσοχής που έγκειται στην εκτροπή τής προσοχής τού κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω τής τεχνικής τού κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών. Η στρατηγική τής απόσπασης τής προσοχής είναι επίσης απαραίτητη για να μην επιτρέψει στο κοινό να ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς τής επιστήμης, τής οικονομίας, τής ψυχολογίας, τής νευροβιολογίας και τής κυβερνητικής. «Διατηρήστε την προσοχή τού κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ ώστε να μην έχει καθόλου χρόνο για να σκεφτεί - πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα» 


2. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΛΥΣΕΩΝ


Αυτή η μέθοδος καλείται επίσης «πρόβλημα-αντίδραση-λύση». Δημιουργείται ένα πρόβλημα, μια προβλεφθείσα «κατάσταση» για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ίδιος να ορίσει τα μέτρα που η εξουσία θέλει να τον κάνει να δεχτεί. Για παράδειγμα: Αφήνεται να ξεδιπλωθεί και να ενταθεί η αστική βία ή οργανώνονται αιματηρές επιθέσεις που αποσκοπούν στο να απαιτήσει ο κόσμος νόμους ασφαλείας και πολιτικές εις βάρος τής ελευθερίας. Ή ακόμα: Δημιουργούν μία οικονομική κρίση ώστε να γίνει αποδεκτή ως αναγκαίο κακό η υποχώρηση τών κοινωνικών δικαιωμάτων και η διάλυση τών δημόσιων υπηρεσιών.


3. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ


Για να γίνουν αποδεκτά τα διάφορα απαράδεκτα μέτρα, αρκεί η σταδιακή εφαρμογή τους, λίγο λίγο, επί συναπτά έτη. Κατά αυτόν τον τρόπο επιβλήθηκαν τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90 οι δραστικά νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (νεοφιλελευθερισμός): ανύπαρκτο κράτος, ιδιωτικοποιήσεις, ανασφάλεια, ελαστικότητα, μαζική ανεργία, μισθοί που δεν εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, τόσες αλλαγές που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση αν είχαν εφαρμοστεί μονομιάς.


4. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΝΗΣ


Ένας άλλος τρόπος για να γίνει αποδεκτή μια αντιλαϊκή απόφαση είναι να την παρουσιάσουν ως «επώδυνη και αναγκαία», εξασφαλίζοντας τη συγκατάβαση του λαού τη δεδομένη χρονική στιγμή και εφαρμόζοντάς τη στο μέλλον. Είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτή μια μελλοντική θυσία απ' ό,τι μία άμεση. Κατά πρώτον επειδή η προσπάθεια δεν καταβάλλεται άμεσα και κατά δεύτερον επειδή το κοινό, η μάζα, πάντα έχει την τάση να ελπίζει αφελώς ότι «τα πράγματα θα φτιάξουν στο μέλλον» και ότι οι απαιτούμενες θυσίες θα αποφευχθούν. Αυτό δίνει περισσότερο χρόνο στο κοινό να συνηθίσει στην ιδέα των αλλαγών και να τις αποδεχτεί με παραίτηση όταν φτάσει το πλήρωμα του χρόνου.


5. ΑΠΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΣΑΝ ΑΥΤΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ


Η πλειονότητα τών διαφημίσεων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν λόγο, επιχειρήματα, προσωπικότητες και τόνο τής φωνής, όλα ιδιαίτερα παιδικά, πολλές φορές στα όρια τής αδυναμίας, σαν ο θεατής να ήταν μικρό παιδάκι ή διανοητικά καθυστερημένος. Όσο περισσότερο θέλουν να εξαπατήσουν το θεατή τόσο πιο πολύ υιοθετούν έναν παιδικό τόνο. Γιατί; «Αν κάποιος απευθύνεται σε ένα άτομο σαν αυτό να ήταν 12 χρονών ή και μικρότερο, αυτό λόγω τής υποβολής είναι πολύ πιθανό να τείνει σε μια απάντηση ή αντίδραση απογυμνωμένη από κάθε κριτική σκέψη, όπως αυτή ενός μικρού παιδιού» .


6. ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝAΙΣΘΗΜΑΤΟΣ, ΠΑΡΑ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ


Η χρήση του συναισθήματος είναι μια κλασική τεχνική προκειμένου να επιτευχθεί βραχυκύκλωμα στη λογική ανάλυση και στην κριτική σκέψη τών ατόμων. Από την άλλη, η χρήση τών συναισθημάτων ανοίγει την πόρτα για την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την εμφύτευση ιδεών, επιθυμιών, φόβων, καταναγκασμών ή την προτροπή για ορισμένες συμπεριφορές.


7. Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ


Κάντε το κοινό να είναι ανήμπορο να κατανοήσει τις μεθόδους και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και τη σκλαβιά του. «Η ποιότητα της εκπαίδευσης που δίνεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι η φτωχότερη και μετριότερη δυνατή, έτσι ώστε το χάσμα της άγνοιας μεταξύ τών κατώτερων και τών ανώτερων κοινωνικών τάξεων να είναι και να παραμένει αδύνατον να γεφυρωθεί» .


8. ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ


Προωθήστε στο κοινό την ιδέα ότι είναι της μόδας να είσαι ηλίθιος, χυδαίος και αμόρφωτος.


9. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΝΟΧΗΣ


Κάντε τα άτομα να πιστέψουν ότι αυτά και μόνον αυτά είναι ένοχα για την κακοτυχία τους, εξαιτίας τής ανεπάρκειας τής νοημοσύνης τους, τών ικανοτήτων ή τών προσπαθειών τους. Έτσι, τα άτομα αντί να εξεγείρονται ενάντια στο οικονομικό σύστημα, υποτιμούν τους εαυτούς τους και νιώθουν ενοχές, κάτι που δημιουργεί μια γενικευμένη κατάσταση κατάθλιψης, τής οποίας απόρροια είναι η αναστολή τής δράσης. Και όπως γνωρίζουμε χωρίς δράση, δεν υπάρχει επανάσταση.


10. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠ' ΟΤΙ ΑΥΤΑ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ


Κατά τα τελευταία 50 χρόνια, η ταχεία πρόοδος τής επιστήμης έχει δημιουργήσει ένα αυξανόμενο κενό μεταξύ τών γνώσεων τού κοινού και εκείνων που κατέχουν και χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες ελίτ. Χάρη στη βιολογία, στη νευροβιολογία και στην εφαρμοσμένη ψυχολογία, το σύστημα έχει επιτύχει μια εξελιγμένη κατανόηση τών ανθρώπων, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Το σύστημα έχει καταφέρει να γνωρίζει καλύτερα τον «μέσο άνθρωπο» απ' ό,τι αυτός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το σύστημα ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο και μεγάλη εξουσία πάνω στα άτομα, μεγαλύτερη από αυτήν που τα ίδια ασκούν στους εαυτούς τους.




Εξαιτίας αυτής της λίστας ο  Noam Chomsk  κατηγορήθηκε από πολλούς ως “οπαδός των θεωριών της παγκόσμιας συνωμοσίας”. Ο ίδιος απάντησε:  «Δεν έχω την παραμικρή ιδέα από πού προέρχονται όλα αυτά. Προσωπικά δεν έχω κάνει τέτοια λίστα, δεν έγραψα κάτι τέτοιο κι ούτε το δημοσίευσα στο internet. Υποθέτω ότι όποιος το έκανε θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι πρόκειται για ερμηνείες των όσων έχω γράψει εδώ κι εκεί, αλλά σε καμία περίπτωση, ούτε υπ’αυτή την διατύπωση, ούτε υπό μορφή λίστας». 


Κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται πως η παραπάνω λίστα γράφτηκε από τον Sylvain Timsit, το 2002, στον ιστότοπο: sytinet.  


Παρόλα αυτά σημασία δεν έχει από ποιον γράφτηκε η λίστα αλλά το γεγονός ότι λίστα περιέχει μέσα της πολλές αλήθειες.


Αν λοιπόν σας φάνηκε γνωστό κάτι από αυτά που διαβάσατε, απλά κλείστε την τηλεόραση, όσο είναι νωρίς.  

Τετάρτη 9 Μαΐου 2012

THE END...





Στις 21 Μαΐου αρχίζουν οι πανελλήνιες. Και όσο πλησιάζουν γυρίζω πίσω και θυμάμαι τα δικά μου σχολικά χρόνια. Όλες τις όμορφες στιγμές που είχα ζήσει επί 12 χρόνια και που δεν θα ξεχάσω ποτέ μου.  Ναι, τα φοιτητικά χρόνια είναι τα καλύτερα, όμως πάντα θα μου λείπει το σχολείο μου, οι σχολικοί μου φίλοι και εκείνη η βαρετή καθημερινή ρουτίνα, που όμως στην πραγματικότητα ήταν όμορφη και διασκεδαστική. Βρήκα λοιπόν τυχαία σε ένα παλιό περιοδικό ένα γράμμα που είχε δημοσιεύσει ένας μικρός αναγνώστης για τα σχολικά του χρόνια λίγες μέρες πριν ξεκινήσουν οι πανελλήνιες και περάσει στο επόμενο στάδιο της ζωής του. Ας γυρίσουμε λοιπόν λίγα χρόνια πίσω.










THIS IS THE END 


Είναι αρχές Μαΐου. Πόσο έχει μείνει για τις Πανελλήνιες; Δύο βδομάδες και κάτι και όσο κάθομαι και διαβάζω Ιστορία ή οτιδήποτε, το μόνο που μπορώ να σκεφτώ είναι η Τρίτη Λυκείου που τελειώνει και όλα αυτά τα πράγματα που θα μου λείψουν.
Θα μου λείψει το ηλίθιο πρωινό ξύπνημα
θα μου λείψουν τα κάγκελα που πηδάω κάθε πρωί
θα που λείψει η προσευχή που χάνω
θα μου λείψουν τα αυτοκτονικά βαρετά Αρχαία της πρώτης ώρας
θα μου λείψουν οι συμμαθητές μου
όλοι
αυτοί που ξέρω απ' το νήπιο
αυτοί που αγαπάω
αυτοί που πάω
αυτοί που μου τη σπάνε
αυτοί που μισώ
οι κοπέλες που μ' αρέσουν
ο κάγκουρας με τη χαίτη και τον φραπέ πάντα στο χέρι
τα επαγγελματικά φυσοκάλαμα του Μήτσου 
τα “Έλα στο πρώτο θρανίο”, “Σταματήστε να μιλάτε”, 
“Βγείτε έξω!” 
τα “Μαλάκα, κοίτα κώλο που της κάνει αυτό το παντελόνι” ή “Μαλάκα, πάλι στρινγκ φοράει!!” (αυτά τα σχόλια αρχίζουν πάντα με “Μαλάκα”...)
τα φλερτ
τα κουτσομπολιά 
το τσιγάρο στο διάλειμμα 
τα δανεικά για τυρόπιτα
οι καυγάδες μετά από κάθε ντέρμπι
οι κοπάνες της τελευταίας ώρας
η πενταήμερη (και όχι πενθήμερη) 
η συμμαθήτρια που έκλαιγε επειδή κι αυτής θα της λείψουν όλα αυτά
ο συμμαθητής που επειδή έκανε μπάφο, θεωρεί ότι επαναστάτησε
το χιλιογραμμένο θρανίο
το ότι, παρότι μπορείς να πίνεις, να καπνίζεις, να φασώνεσαι, να πηδιέσαι, να θεωρείς ότι μεγάλωσες, να θες περισσότερη ελευθερία, ξέρεις ότι είσαι ακόμη παιδί και το ξέρουν και οι άλλοι.
Αν κι έχω λοιπόν περιθώριο για απουσίες, δε θα τις κάνω! Θα συνεχίσω να ξυπνάω και να πηδάω τα κάγκελα. Έτσι για να ζήσω για λίγο ακόμη αυτό που επί 11 χρόνια καταργιόμασταν και ευχόμασταν να τελειώσει, αλλά την τελευταία χρονιά συνειδητοποιούμε πόσο το αγαπάμε και πόσο θα θέλαμε να συνεχίσει για λίγο ακόμα... 

Κυριακή 6 Μαΐου 2012

Φοβάμαι...





Ένα ποίημα που γράφτηκε τον Νοέμβριο του 1983 κι όμως ακόμη και σήμερα παραμένει τόσο επίκαιρο. 




Φοβᾶμαι...


Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἑφτὰ χρόνια ἔκαναν πὼς δὲν εἶχαν πάρει χαμπάρι 
καὶ μία ὡραία πρωία μεσοῦντος κάποιου Ἰουλίου 
βγῆκαν στὶς πλατεῖες μὲ σημαιάκια κραυγάζοντας «δῶστε τὴ χούντα στὸ λαό».
Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ μὲ καταλερωμένη τὴ φωλιὰ 
πασχίζουν τώρα νὰ βροῦν λεκέδες στὴ δική σου.
Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ σοῦ κλείναν τὴν πόρτα 
μὴν τυχὸν καὶ τοὺς δώσεις κουπόνια καὶ τώρα 
τοὺς βλέπεις στὸ Πολυτεχνεῖο νὰ καταθέτουν γαρίφαλα καὶ νὰ δακρύζουν.
Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ γέμιζαν τὶς ταβέρνες 
καὶ τὰ σπάζαν στὰ μπουζούκια κάθε βράδυ καὶ τώρα τὰ ξανασπάζουν 
ὅταν τοὺς πιάνει τὸ μεράκι τῆς Φαραντούρη καὶ ἔχουν καὶ «ἀπόψεις».
Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἄλλαζαν πεζοδρόμιο ὅταν σὲ συναντοῦσαν 
καὶ τώρα σὲ λοιδοροῦν γιατὶ, λέει, δὲν βαδίζεις ἴσιο δρόμο.
Φοβᾶμαι, φοβᾶμαι πολλοὺς ἀνθρώπους.
Φέτος φοβήθηκα ἀκόμη περισσότερο.


Νοέμβρης 1983

Ένα μικρό αφιέρωμα για τους καλλιτέχνες των δρόμων




Σε αυτή τη χαλασμένη και σάπια κοινωνία που ζούμε, η οποία περιβάλλεται από σκουριασμένα κάγκελα και γκρι τοίχους, υπάρχουν καλλιτέχνες, οι καλλιτέχνες των δρόμων που μας προσφέρουν απλόχερα το ταλέντο τους, δίνοντας συνεχώς χρώμα στις μουντές μας πόλεις.

Ως Graffiti ορίζεται  η αναγραφή κειμένου όπως συνθημάτων ή η ζωγραφική σε επιφάνειες που συνήθως βρίσκονται σε δημόσιους χώρους (για παράδειγμα σε τοίχους) και αποτελεί μέρος της κουλτούρας Χιπ χοπ.



Και προσοχή! Όταν μιλάω για Graffity δεν εννοώ αυτό: 



Ούτε αυτό: 








Πρόκειται για μικρά ή και για μεγάλα έργα τέχνης που ομορφαίνουν εγκαταλειμμένα κτήρια, άδειους δρόμους, άσχημους και ψυχρούς τοίχους, κάνοντας τον κόσμο που περνά από μπροστά τους να σταματά και να τα θαυμάζει.

Τα παιδιά που ζωγραφίζουν στους τοίχους είναι νέοι καλλιτέχνες, επαναστάτες και αθεράπευτα ρομαντικές ψυχές. Γι' αυτούς οι δρόμοι της πόλης αποτελούν τον καμβά τους και τα έργα τους είναι φτιαγμένα για όλους.

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα αριστουργήματα που μπορεί να βρει κανείς στους δρόμους μιας μεγάλης πόλης.














Στην Ομόνια




Κάπου στο κέντρο της Αθήνας 






Στο Γκάζι





Στο τέρμα της Ερμού





Θεσσαλονίκη: Στην πλατεία Ναυαρίνου



Το Νοέμβριο του 2009 κυκλοφόρησαν 2 μεγάλα φωτογραφικά λευκώματα αφιερωμένα στο έργο των street artists, οι οποίοι για πολλά χρόνια δεν θεωρούνταν καν καλλιτέχνες. Πρόκειται για το “Outsiders- Η τέχνη στο δρόμο” σε επιμέλεια του Steve Lazarides, του ανθρώπου που ανακάλυψε τον Bansky, και το «ΓΚΡΑΦ, Greek Graffiti Scene» σε επιμέλεια του Κυριάκου Ιωσηφίδη, που αποτελεί κάτι σαν τη βίβλο του ελληνικού graffiti.  

Πέμπτη 3 Μαΐου 2012

Βανουάτου: Ένα κράτος χωρίς χρήματα!



“Τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία”. Πόσοι από εμάς το έχουν πει, και πόσοι το πιστεύουν πραγματικά; Οι κάτοικοι του Βανουάτου, όχι μόνο το πιστεύουν αλλά το έχουν εφαρμόσει και στην πράξη.



Σε μία τέτοια εποχή, με περικοπές σε συντάξεις και μισθούς και με μεγάλη αβεβαιότητα και ανησυχία για το μέλλον, οποιοσδήποτε από εμάς θα ήθελε να ζει σε μία τέτοια χώρα.
Το Βανουάτου αποτελείται από 83 νησιά. Στο βόρειο μέρος βρίσκεται το νησί Πέντεκοστ, είναι 490 τετρ.χιλιομ. με 12.000 κατοίκους.

   Πρόκειται για ένα κράτος στο οποίο οι άνθρωποι ζουν μόνο με αυτά που παράγουν χωρίς να χρησιμοποιούν χρήματα. Στο κράτος βέβαια υπάρχουν τράπεζες, οι οποίες όμως δεν έχουν καμία σχέση με αυτές που γνωρίζουμε. Πρόκειται για τράπεζες που δεν δέχονται χρήματα, παρά μόνο προϊόντα και ιδέες. Όσο περίεργο κι αν ακούγεται είναι αλήθεια. Γίνονται καταθέσεις με προϊόντα κάθε είδους. Από αγριόχορτα μέχρι πέτρες! Ακόμα, όταν κάποιος έχει κάποια εμπειρία ή κάποια ιδέα που πιστεύει ότι μπορεί να είναι χρήσιμη, μπορεί να την καταθέσει και αργότερα να πουληθεί.



Όσο ουτοπικό κι αν ακούγεται , είναι πραγματικότητα και οι άνθρωποι εκεί ζουν πραγματικά ευτυχισμένοι. «Είμαστε ευτυχισμένοι άνθρωποι, είμαστε ικανοποιημένοι μ’ αυτά που έχουμε. Αυτό που χρειαζόμαστε φύεται γύρω μας. Δεν υπάρχει πείνα. Ο καθένας είναι ευχαριστημένος. Δεν αναζητούμε συνέχεια όλο κάτι άλλο ν’ αποκτήσουμε. Η ζωή μας κυλά ομαλά μέσα στην οικογένεια, στην κοινωνία μας και στις παραδόσεις μας. Σεβόμαστε ο ένας τον άλλον και φροντίζουμε τους ηλικιωμένους.»
Τελικά το ρητό. “Τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία” ισχύει. Ίσως αν δεν τα είχαμε ποτέ, τότε να ήμασταν πραγματικά ευτυχισμένοι.